Ekonomik Faktörlerden Nasıl Kazanç Elde Edilir?
Teknik analiz, parite işlemlerinde kritik bir öneme sahipken -özellikle piyasaya ufak miktarlar için giriş ve çıkışlarda – teknik analiz tek başına, kapsamlı bir trading oyunculuğu planı oluşturmada yetersiz kalmaktadır.
Forex piyasalarında piyasa beklentisi esas olarak o günkü ekonomik ve jeopolitik haberlerden etkilenir. Döviz piyasasındaki ana oyuncular – ülkelerin merkez bankaları, milyarlarca dolarlık hedge fonlar ve bu hizmetleri sağlayan üst kademe yatırım bankaları – saatlik EUR/JPY mum grafiğinde çift tepe (double top) oluşumlarıyla pek ilgilenmezler. Bunun yerine, en güncel ekonomik haberleri ve jeopolitik gelişmelerinin yanında G-7 ülkelerindeki para organlarınca yapılan son duyuruları analiz ederek işlemlerini formüle ederler. Bu nedenle, Forex piyasasında işlem yapmak için uygun bir yaklaşım şu şekilde özetlenebilir: ekonomik haberlerle yola çıkıp teknik olarak giriş ve çıkış yapın.
Piyasada popüler olan akıllıca bir yöntem; ekonomik haberlere oynayan traderların, günlük ve hatta haftalık grafikler içeren daha uzun bir vadeyi seçmesinin yararlı olcağından yola çıkar. Bu traderlardan kısa vadede (saatlik grafiklerle) oynayanlar, kesinlikle teknik ayarlamalara odaklanmalıdırlar. Bunlardan yola çıkarak, kısa zaman dilimlerini (çoğunlukla saatlik veya daha küçük zaman dilimlerine ait grafikler) kullanarak hedef noktalarda işlem yapmak ve bu noktaların yaklaşık 20-30 pip altına stop koymakla ilgili olarak Forex piyasasında spekülasyonu tanımlayacağız. Bireysel yatırımcılar Forexte yalnızca ekonomik haberlere spekülasyonda bulunmakla kalmaz aynı zamanda işlemlerin gerçekleşmesinde büyük piyasa oyuncuları üzerinde önemli bir avantaj sağlarlar.
Makroekonomik Haberler Piyasayı Hareket Ettirir
Döviz piyasasına ilişkin büyük yaklaşımlardan biri de saydamlık özelliğine sahip (tüm piyasa katılımcılarının eşanlı olarak bilgi sahibi olduğu) makroekonomik haberlere oynamaktır. Forex piyasasına yön veren ana haberler; istihdam verileri, GSYİH büyüme rakamları, dış ticaret raporları, enflasyon rakamları ve faiz oranı duyuruları gibi devlet tarafından açıklanan ekonomik verilerdir. Bu raporlar tipik olarak her ay yayımlanmakta olup ekonomik takvimlerden izlenebilir.
İzlenen veriler bunlarla sınırlı değildir. Bloomberg, Reuters, Dow Jones ve CNBC gibi kuruluşlar tarafından yayınlanan haberler de büyük önem taşır. Ancak, Intel’in ya da Apple’ın yapmak üzere anlaşmaya vardığı bir gizli sözleşmeyi bilmek de traderlar açısından büyük bir önem taşımaz. Forex’te, ana ekonomik veriler gerçekten piyasayı harekete geçirir ve döviz üzerine işlem yapan oyuncular bu gerçeği avantaja dönüştürebilirler. Bundan da önemlisi, bireysel yatırımcılar haberlere tepki göstermede büyük kuruluşlara ve hedge fon sahiplerine göre daha hızlıdırlar.
Bireysel Oyuncular Hızlı Tepki Gösterirler
Dünyadaki en likit piyasa olarak Forex’te her gün 2 Trilyon Dolarlık bir işlem hacmi gerçekleşmektedir. Bireysel oyuncuların çoğu alım-satım işlemleriyle 20 milyon dolara kadar likidite sağlayabilmektedir. Bu, tüm bireysel oyuncuların emirlerinin %99’unu karşılayabilecektir ki; bu, traderların piyasadan etkilenmeden pozisyon alma işini kolaylaştırmaktadır. Ancak, bir seferde yüz milyonlar hatta milyar dolarlarla işlem yapan büyük oyuncular vardır ki, bunlar piyasanın bir yöne hareket etmesine sebep olabilirler. Bu yüzden, bireysel oyuncular hızlı davranmak açısından büyük oyunculardan daha önde gitme ve emir akışıyla üretilen momentumdan hemen faydalanma şansına sahiptirler. Bazı ekonomik haberler uygun açıklansın ya da açıklanmasın, oyuncular bu yeni bilgiye göre kendilerini ayarladıklarından bu sonuçların piyasaya yansıması birkaç saat alabilir. Bu tür zaman dilimleri, kıvrak zekalı bireysel oyunculara bu durumdan avantaj elde etmeleri ve büyük oyuncuların baskısıyla gelen fiyat hareketlenmelerinin haberler doğrultusunda gerçekleşmesiyle de kısa vadede karlar elde etmeleri açısından büyük bir fırsat sağlar.
Ekonomik Faktör Spekülasyonu En İyi Nasıl Oluşur?
Eğer haberlere dayalı olarak işlemde bulunma, yani iyi haber geldiğinde alıp kötü haber geldiğindeyse satmak kolay olsaydı her Forex oyuncusu zengin olurdu. Başarı sağlamak bu kadar kolay olmasa gerek, değil mi? Üstünde durmamız gereken ilk ve en önemli nokta, iyi veya kötü açıklanan ekonomik haberler kendi içinde ve kendi başlarına piyasa için bir anlam ifade etmez. Forex piyasalarında beklentiler ve sezgi üzerine oynanır. Bu nedenle, görece karşılaştırmalar mutlak olanlardan daha önemlidir. Örneğin, ABD’nin çeyrek bazda GSYİH büyümesini %5 olarak açıkladığını ve Euro Bölgesi’nin de kendi çeyrek bazda GSYİH büyümesini sadece %1.5 olarak açıkladığını düşünelim. İlk bakışta, EUR/USD paritesinin düşeceğini beklersiniz çünkü ABD sonuçları açıkça yüksek oranda bir büyüme rakamından bahsetmektedir. Ancak, eğer piyasa ABD verisi için %7 ve Euro Bölgesi için ise sadece %0,5’lik bir beklenti içinde olsaydı, kesinlikle bunun tersi meydana gelirdi. Çünkü bu sefer de, ABD beklentileri sonuçların ötesinde kalırken Euro Bölgesi sonuçları beklentileri aşmış olacaktı.
Buna karşın, yalnız başına beklentilere oynamak kârlı işlemler üretmek açısından yeterli değildir. İşte burada, ekonomik faktörlerde başarının bütünlüğünü sağlayan teknik faktörler devreye girmektedir. Ekonomik haberler gibi temel faktörlere dayalı en iyi ve en karlı işlemler, son derece uygun teknik koşullar altında meydana gelmektedir. Bu yüksek kar getiren ayarlar, teknik olarak aşırı satım ya da tam tersi koşullar altında gözde bir ekonomik veri açıklaması şaşırtıcı olarak geldiğinde oluşturulur. Böyle bir durumda parite tıpkı bir lastik top gibi sıçrayabilir, öyle ki kısa pozisyon alan her piyasa katılımcısı içine düştüğü durumun zarar getirici özelliğinden kendini kurtarmaya çabalar. Tam tersi bir durumda da aynı dinamik meydana gelir. Piyasa eğer aşırı alım bölgesindeyse ve açıklanan bir ekonomik haber fiyatlarda aşağı yönlü bir etkiye sebep olmuşsa; oyuncuların çoğu piyasa çıkışlarına yönelecektir. Böyle bir durumda ise, piyasada satış emirleri vermeye doğru bir panik yaşanacak ve piyasada oluşan bu güçlü momentum sayesinde aşağı yöndeki emirler oldukça karlı olacaktır.
Örnekler:
Grafik 1, Bir traderin gerçek bir habere dayanarak EUR/USD üzerine işlem yapabileceği bir örneği gösteriyor. 6 Nisan 2006’da Avro, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) toplantısının hemen ardından ABD Doları karşısında tırmanışa geçmişti. Avrupa Merkez Bankası’nın faiz oranını 25 baz puan yükselterek %2.75 yapıp piyasayı şaşırtacağına dair söylentiler dolaşmaktaydı. Oyuncular haberlere göre pozisyon aldığından; parite haliyle, Bollinger Bantlarında saatlik grafiklerde üst banda tutunarak giden fiyatlar sayesinde aşırı alımla karşılaştı. Faiz oranının değişmeden aynı kalacağı (%2,5) yönünde bir açıklama ile gerçek sonuçlar geldiğinde ise fiyatlar, saatlik mum grafiklerinde kırmızı mumlar oluşturarak inmeye başladı.
Böyle bir durumdaki bir traderın işlem yapmasına öncü olan ekonomik verileri kullanmanın yanında giriş, stop koyma ve çıkış için teknik bileşenler kullanacağını unutmayınız. (ECB’den gelen açıklamanın hayal kırıklığı yaşatarak parite fiyatlarında geri çekilmeye sebep olduğunu hatırlayınız) Ertesi sabah Avrupa Merkez Bankası başkanı Trichet’in yorumları, paritenin daha da düşmesine yardımcı oldu öyle ki bir trader için bir saatten kısa bir sürede 50 piplik bir kazanç fırsatı oluşmuştu.
Grafik 2, Haberlere oynamada hem teknik hem de temel analizin bir arada ele alınılmasının kritik bir öneme sahip olduğunu gösteren iyi bir örnektir. 12 Nisan 2006’da GBP cephesinde gelen işsizlik rakamları (12,500’lük bir yükselişle) Forex piyasası oyuncularını ciddi ölçüde hayal kırıklığına uğratmıştı.
GBP/USD paritesindeki yükselme günlerdir düzenli bir seyir gösterirken, parite önemli bir seviye olan 1,7500’in üzerine çıktı. Fiyatlar Bollinger Bantlarında üst banda tutunarak giderken, açıkça aşırı alım oluştuğuna işaret ediyordu. Piyasa, İngiliz ekonomisine ilişkin iyimser görünümünü yeniden değerlendirirken bir oyuncu mantıklı olarak haberlerin satışı tetikleyecek şekilde geleceğini beklemiş olabilir. Yine de, trader fiyatlardaki güçsüzlüğe dair herhangi bir teknik bileşen onayı almadan kısa pozisyon almışsa başını belaya sokmuş olabilir. Neden? Çünkü, piyasa aşağı yönde gitmesini beklerken İngiliz Poundu, gelecek negatif haberleri görmezden gelecek kadar güçlü davranarak paritenin yükselmesine destek olabilir. Bunun sonucunda, söz konusu trader umutsuzca 30 pip zarar ederken, parite de iki saat sonra bitkin düşer hale gelmiştir ve ekonomik faktörler parite üzerindeki ağırlığını hissettirmeye başlamıştır. Bu yüzden, haberleri izleyerek tetikte olmak ancak teknik sinyal almadan giriş yapmak, bir forex oyuncusunu incitebilir.
Sonuç
Forex piyasasında işlem yapmak, hem temel analiz bilgisi hem de teknik uzmanlık gerektiren çok yönlü bir olaydır. Oyuncu, temel faktörlere verdiği ölçüde teknik bileşenlere de önem verirse bu işten daha da karlı çıkması olasıdır. Hayattaki diğer kayda değer şeylerde de olduğu gibi, haberlere oynamak; öyle göründüğü gibi başarması kolay olan bir şey değildir. Bu metodolojiyi öğrenmek zaman alan bir süreçtir. Bu yaklaşımı benimseyen oyuncular, döviz piyasasında uzun vadede başarı sağlamanın keyfine varacaktır.